Anneler Babaların Ebeveynlik Becerilerini Etkiliyor

Eşinin bebekle olan ilk etkileşimlerine karşı annenin tepkisi, babanın gelecekteki ebeveynlik kalitesini etkileyebiliyor.

1 Ağustos 2018

            Yeni bir çalışmaya göre; eşinin bebekle olan ilk etkileşimlerine karşı annenin tepkisi, babanın gelecekteki ebeveynlik kalitesini etkileyebiliyor. Araştırmacılar, eşlerinin altı ay öncesine kadar ebeveynlik becerilerini eleştirmesi durumunda, babaların 9 aylık çocuklarına o kadar da iyi bir ebeveynlik göstermediğini buldu. Nispeten varlıklı, iyi eğitim almış, iki tarafın da gelirinin olduğu çiftler ile yapılan araştırma, babaların ebeveynlik kalitesinin nasıl “anne bekçiliği” tarafından etkilenebileceğini göstermesiyle alanında bir ilk. Araştırmacılar bu terimi çocuk yetiştirmede babanın dahlini destekleyen veya sınırlayan annelerin davranışlarını ve tutumlarını tanımlamada kullanıyor. Araştırmanın baş yazarı olan ve aynı zamanda Ohio Eyalet Üniversitesi’nde beşeri bilimler doktora öğrencisi olan Lauren Altenburger bu konuda, “Annelerin davranışları, babaların çocuklarıyla olan etkileşimini şekillendirir. Anneler, babaya karşı yaptıkları eleştirilerin babaların ebeveynliklerini olumsuz yönde etkilediğinin farkında bile olmayabilir.” diyor. Çalışmanın ortak yazarı ve bununla birlikte Ohio Eyalet Üniversitesi’nde beşeri bilimler profesörü olan Sarah Schoppe-Sullivan ise, “Araştırmanın sonuçları, toplumumuzda annelerin hâlâ çocuk yetiştirirken daha üstün bir güç ve hükme sahip olduğunu gösteriyor. Birçok baba annelere kıyasla eleştiriye karşı daha hassas olabilir, çünkü babaların aktif ve ilgili ebeveynler olması konusunda toplumumuzda hâlâ daha az destek var.” diyor.

            Araştırmacılar, Schoppe-Sullivan tarafından yürütülen, uzun süreli ve iki tarafın da çalıştığı çiftlerin ilk defa ebeveyn olmaya nasıl ayak uydurduklarına dair bir çalışma olan New Parents Project’teki verileri kullandı. Çoğu evli olan toplamda 182 çift çalışmaya katıldı. Ebeveynler çocukları 3 aylıkken ve 9 aylıkken olmak üzere iki defa değerlendirildi. Babalar iki ölçümde de çocuk bakımındaki katılımlarının eşleri tarafından ne ölçüde desteklendiğini ya da engellendiğini hissettiklerine dair soruları cevapladı. Örneğin, her baba annenin ne sıklıkla bebekle ilgili görevlerin baba tarafından düzgün yapılmadığını düşündüğünü ve ne sıklıkla ebeveynliğiyle ilgili annenin kendisine sinir bozucu bakışlar attığını bildirdi. Bu engelleyici davranışların aksine, destekleyici davranış örnekleri annenin bebeği yıkarken yardım etmesi için babayı teşvik etmesini veya babanın çocuk bakımına katkılarından dolayı anne tarafından takdir gördüğünü bilmesini kapsıyor.

            Araştırmacılar, babaların 3 aylık çocuklarıyla üç dakikalık etkileşimini ve 6 ay sonra 9 aylık olan çocuklarıyla 5 dakikalık etkileşimini gözlemleyerek ebeveynlik kalitesini ölçtü. Bu kalite, babaların çocuklarının jest ve mimiklerine ne kadar uygun tepki verdikleri, çocuklarla ne dereceye kadar ilgilendikleri ve ne kadar gülümseyip sıcak bir ses tonunda konuştukları gibi çeşitli etmenler üzerinden değerlendirildi. Bulgular; çocuk 3 aylıkken babanın anneden algıladığı anne-bekçiliği davranışlarının, çocuk 9 aylık olduğunda babanın ebeveynlik kalitesini düşürdüğünü gösterdi. Altenburger bu konuda, “Eğer babalar ebeveynlikleri konusunda eşlerinin onlara güvenmediğini hissederse, kendilerini geri çekebilirler ve çocuklara karşı daha az pozitif ve daha az duyarlı davranırlar.” dedi.

            Bir teori ise, annelerin babaları engelleyici davranışlarda bulunmasının sebebinin babaların ”zayıf ebeveynlik” yapması olduğunu savunuyor. Ama bu teori doğru olsaydı, babaların çocuk 3 aylıkken uyguladığı kötü ebeveynlik davranışlarının, çocuk 9 aylıkken annelerin uyguladığı anne bekçiliği ile ilişkili olmamasını beklerdik. Schoppe-Sullivan iki tarafın da çalıştığı çiftlerden oluşan bu örnek grubun diğer ailelerden farklı olabileceğini şu sözleriyle belirtiyor: “Daha sıkıntılı ailelerde anne bekçiliğini daha net görebiliriz.”

            Araştırmacılar, ilk bebekleri doğduktan sonraki birkaç ay hem annelerin hem babaların birbirlerine karşı destekleyici olmaları gerektiğini söyledi. Schoppe-Sullivan bu konuda, “Ebeveynliğe geçiş süreci çetrefillidir ve her iki ebeveyn de sıklıkla kırılgan hissedebilir; çünkü hâlâ ebeveyn olarak kimliklerini oturtmaya çalışıyorlardır.” dedi. Fakat, eleştiriye özellikle babalar daha hassas olabilir. “Toplumumuzda hâlâ annelerin temel bakımveren olduğuna ve çocuklarının diğer insanlarla olan etkileşimine karar verecek konumda olduğuna dair bir inanç var. Babalar eşlerinden destek görmezse, aradan çekilmeleri gerektiğini hissedebilirler. Araştırma sonuçları, annelerin bebeğin o gün ne giyeceği gibi küçük meselelerde babayı eleştirirken iki defa düşünmeleri gerektiğini söylüyor. Bu daha çok, babalara da ebeveyn olma özgürlüğünü tanımakla alakalı. İki ebeveyn de iletişimi açık şekilde sürdürmeli ve hemen eleştiriye başvurmamalı.” şeklinde devam etti. 

Kaynakça:

Ohio State University. "Fathers' early parenting quality affected by mothers: Study shows importance of maternal 'gatekeeping'." ScienceDaily, 11 June 2018.

 

Çeviren: Sena Yılmazkarasu

Yazının orijinaline buradan ulaşabilirsiniz.


Yorum Yap